English
Trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ, bên cạnh những cơ hội mới, các thách thức đối với sức khỏe tâm thần ngày càng gia tăng, đặc biệt ở phụ nữ và trẻ em – những nhóm dễ bị tổn thương trước các rủi ro và khủng hoảng tâm lý. Với trách nhiệm xã hội và sứ mệnh nghiên cứu, đào tạo, Học viện Phụ nữ Việt Nam tổ chức diễn đàn khoa học quốc tế nhằm đánh giá thực trạng, nhận diện nguy cơ và đề xuất các giải pháp ứng phó toàn diện.
Tham dự hội thảo có bà Nguyễn Thị Thu Hiền – Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam; PGS.TS. Trần Quang Tiến – Giám đốc Học viện Phụ nữ Việt Nam; đại diện lãnh đạo các cơ quan, tổ chức; các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý, giảng viên, bác sĩ trong lĩnh vực tâm lý học, sức khỏe tâm thần, giáo dục, y tế và công tác xã hội đến từ các bệnh viện, trường đại học và tổ chức trong nước. Đặc biệt, hội thảo có sự tham gia của các chuyên gia quốc tế đến từ Đức, Pháp và Ngân hàng Thế giới (World Bank).
Kỷ yếu Hội thảo đã tuyển chọn và ấn hành 136 tham luận khoa học (gồm 85 bài tiếng Việt và 51 bài tiếng Anh) của các tác giả trong và ngoài nước, phản ánh bức tranh nghiên cứu đa dạng, chuyên sâu và giàu tính ứng dụng.
Phát biểu khai mạc và đề dẫn Hội thảo, PGS.TS Trần Quang Tiến, Giám đốc Học viện Phụ nữ Việt Nam nhấn mạnh ý nghĩa của việc nghiên cứu, nhận diện những thách thức đối với sức khỏe tâm thần của phụ nữ và trẻ em trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ. Đây là những vấn đề có tính thời sự, đòi hỏi sự quan tâm của các nhà khoa học, cơ sở đào tạo, cơ sở y tế và các tổ chức xã hội, đồng thời cần có sự phối hợp liên ngành trong nghiên cứu và triển khai các hoạt động hỗ trợ.
Bà Nguyễn Thị Thu Hiền – Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam và PGS.TS Trần Quang Tiến – Giám đốc Học viện Phụ nữ Việt Nam phát biểu tại Hội thảo
Nhiều góc nhìn khoa học về sức khỏe tâm thần trong bối cảnh số
Phiên toàn thể đã diễn ra với 7 báo cáo của các chuyên gia trong nước và quốc tế. Các báo cáo tập trung vào nhiều vấn đề nổi bật như: khủng hoảng sức khỏe tâm thần ở thanh thiếu niên trong thời đại số; giới và rối loạn phát triển thần kinh ở trẻ em; sức khỏe tâm thần của phụ nữ tại các quốc gia thu nhập thấp và trung bình; điều trị hành vi tự sát ở trẻ em và thanh thiếu niên; sức khỏe tâm thần của thanh thiếu niên LGBTQI+; năng lực hỗ trợ tâm lý xã hội trong thảm họa; tác động của mạng xã hội và Internet đến chức năng não bộ.
Các báo cáo tiếp cận vấn đề từ nhiều góc độ, kết hợp giữa nghiên cứu khoa học, thực tiễn lâm sàng và kinh nghiệm quốc tế. Qua đó, Hội thảo làm rõ những nguy cơ và áp lực tâm lý mới trong môi trường số. Đồng thời, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nhận diện sớm các dấu hiệu khủng hoảng và tăng cường hỗ trợ cho những nhóm dễ bị tổn thương.
Trong buổi chiều, Hội thảo tiếp tục với hai tiểu ban chuyên môn hoạt động song song bằng tiếng Anh và tiếng Việt. Có 12 báo cáo được trình bày, tập trung vào nhiều chủ đề thiết thực. Tiêu biểu như sức khỏe tâm thần và tình trạng kiệt sức nghề nghiệp của nữ giáo viên; bạo lực đối với phụ nữ dân tộc thiểu số; chăm sóc sức khỏe tinh thần và nâng cao kỹ năng làm cha mẹ cho phụ huynh có con gặp khó khăn về phát triển, hành vi và cảm xúc.
Bên cạnh đó, các báo cáo còn đề cập đến dinh dưỡng trong điều trị các bệnh lý rối loạn cảm xúc ở phụ nữ; ứng dụng liệu pháp nhận thức trong điều trị trầm cảm; vai trò của hỗ trợ gia đình đối với sức khỏe tâm thần thanh thiếu niên và các mô hình can thiệp tâm lý từ xa dành cho phụ nữ, trẻ em.
Các Ban Chủ tọa điều hành phiên toàn thể và các tiểu ban chuyên môn tại Hội thảo
Các phiên thảo luận diễn ra sôi nổi với sự tham gia của đông đảo nhà khoa học, chuyên gia và đại biểu. Nhiều ý kiến nhấn mạnh vai trò của gia đình, nhà trường và cộng đồng trong bảo vệ sức khỏe tâm thần. Các đại biểu cũng trao đổi về việc phát triển mô hình hỗ trợ phù hợp với từng nhóm đối tượng. Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong chăm sóc sức khỏe tâm thần cần bảo đảm an toàn và có trách nhiệm.
Hướng tới tăng cường hợp tác và nâng cao năng lực hỗ trợ sức khỏe tâm thần
Từ nội dung các báo cáo và thảo luận, Hội thảo đã tập trung làm rõ bốn vấn đề lớn: những thách thức đối với sức khỏe tâm thần trong môi trường số; tác động của yếu tố giới và nguy cơ đối với các nhóm dễ bị tổn thương; vai trò của gia đình, nhà trường và cộng đồng; năng lực ứng phó và hệ thống hỗ trợ tâm lý xã hội.
Trên cơ sở những vấn đề được nhận diện, các đại biểu nhấn mạnh sự cần thiết phải tăng cường nghiên cứu liên ngành về sức khỏe tâm thần trong bối cảnh số, chú trọng đặc điểm giới và từng nhóm đối tượng. Đồng thời, cần xây dựng các cơ chế phát hiện sớm, hỗ trợ và can thiệp khủng hoảng tâm lý cho phụ nữ và trẻ em; nâng cao năng lực chăm sóc, hỗ trợ cho cha mẹ, giáo viên và đội ngũ chuyên môn. Việc thúc đẩy hợp tác giữa các cơ sở đào tạo, bệnh viện, tổ chức xã hội và đối tác quốc tế cũng được xác định là một định hướng quan trọng.
Hội thảo khoa học quốc tế “Sức khỏe tâm thần của phụ nữ và trẻ em trong bối cảnh thế giới số và rủi ro khủng hoảng tâm lý” đã tạo diễn đàn học thuật để các chuyên gia, nhà khoa học trong nước và quốc tế chia sẻ kết quả nghiên cứu, kinh nghiệm thực tiễn và đề xuất giải pháp. Qua đó, góp phần tăng cường kết nối, thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực sức khỏe tâm thần. Thành công của Hội thảo không chỉ khẳng định trách nhiệm xã hội của Học viện Phụ nữ Việt Nam mà còn là minh chứng rõ nét cho năng lực chuyên môn, uy tín kết nối khoa học và vị thế ngày càng cao của Ngành Tâm lý học trong hệ thống các cơ sở đào tạo và thực hành tâm lý tại Việt Nam.
Một số hình ảnh tại Hội thảo:
